Bursa'da daire veya işyeri tadilatı bittikten sonra ortada kalan metal hurda, doğru ayrılmazsa hem yükleme süresini uzatır hem de malzemenin sınıfını bozar. Radyatör, kombi, tesisat borusu, elektrik kablosu, kapı-pencere doğraması, kepenk ve mutfak dolabı iskeleti gibi kalemler farklı metal gruplarına girer; moloz ise bu gruba hiç karışmamalıdır. Bu yazıda hangi parçanın hangi sınıfa girdiğini, ustayla müşteri arasındaki sorumluluk sınırını ve yerinde ayrıştırmanın pratik adımlarını anlatıyoruz. Amaç, tadilat sonrası çıkan metali net sınıflarla teslim etmenizi sağlamaktır.
Tadilat Sonrası Çıkan Başlıca Metal Kalemler
Bir daire tadilatında çıkan metal hurda genellikle birkaç gruba dağılır. Isıtma tarafında döküm veya panel radyatör, kombi gövdesi, genleşme tankı ve bağlantı flanşları sık görülür. Su ve doğalgaz tesisatında demir, bakır veya paslanmaz boru ile vana, dirsek ve rakorlar çıkar. Elektrik tarafında kablo topakları, kablo kanalları ve metal pano parçaları yer alır. Doğrama grubunda alüminyum veya demir kapı-pencere profilleri, kepenk panelleri ve raylar bulunur. Mutfak ve banyo tadilatında ise dolap iskeleti, tezgâh altı sac parçalar ve metal ayaklar ortaya çıkar.
Bu kalemlerin hepsi metal olsa da aynı fiyata veya aynı sınıfa girmez. Karışık yığın, tartım ve yükleme sırasında ek ayıklama gerektirir. Bu yüzden tadilat bitmeden veya bitiş anında malzemeyi gruplara ayırmak işi hızlandırır. Hurda çeşitleri sayfasında ana metal gruplarının genel tanımını bulabilirsiniz; tadilat özelinde ise aşağıdaki bölümlerde kalem kalem bakıyoruz.
- Isıtma: radyatör, kombi, boyler, genleşme tankı
- Tesisat: demir, bakır, paslanmaz boru ve bağlantı elemanları
- Elektrik: bakır veya alüminyum kablo, metal kablo kanalı, pano sacı
- Doğrama ve kepenk: alüminyum profil, demir kapı kasası, kepenk paneli
- Mobilya iskeleti: mutfak dolabı çelik gövdesi, sac raflar, metal ayaklar
Plastik boru, seramik, alçıpan, ahşap ve cam bu yazının kapsamı dışındadır. Yalnızca metal parçalar hurda alımına konu olur. Karışık moloz yığını içinde kalan metal, hem sınıfını düşürür hem de yükleme ekibinin işini zorlaştırır.
Radyatör, Kombi ve Isıtma Sistemi Parçaları
Radyatörler malzeme cinsine göre ayrılır. Eski döküm radyatörler demir grubuna girer. Panel radyatörler de çoğunlukla sac demir kabul edilir; ancak üzerlerinde kalın boya, alçı veya yalıtım kalıntısı varsa bu kalıntıların mümkün olduğunca temizlenmesi gerekir. Alüminyum radyatörler ise ayrı bir sınıftır; gövde alüminyum, bağlantı nipelleri bazen pirinç veya demir olabilir. Nipeller sökülebilirse ayrılmaları, malzemenin sınıfını netleştirir.
Kombi gövdesi genellikle sac demir ve paslanmaz karışımıdır. İçindeki bakır eşanjör, pompa gövdesi ve pirinç parçalar sökülebildiği ölçüde ayrı tutulmalıdır. Kombiyi olduğu gibi bırakmak da mümkündür; ekip yerinde parçaları ayırabilir. Yine de müşteri veya usta, sökülebilir bakır ve pirinç parçaları önceden ayırırsa süreç daha kısa sürer. Genleşme tankı ve boyler gövdeleri de sac demir sınıfına yakın değerlendirilir; içlerindeki tortu ve suyun boşaltılmış olması yüklemeyi kolaylaştırır.
Isıtma grubunda sık yapılan hata, radyatörleri moloz ve alçıpan parçalarıyla aynı odaya yığmaktır. Alçı ve harç, metal yüzeye yapışınca temizleme gerekir. Mümkünse radyatörleri kuru ve temiz bir köşede dik veya yan yatırarak bekletin. Bağlantı hortumları ve plastik parçalar metal değildir; bunları ayırın.
Tesisat Boruları ve Bağlantı Elemanları
Tesisat hurdasında malzeme cinsi belirleyicidir. Siyah demir boru ve galvaniz boru demir sınıfına girer. Bakır boru ayrı gruptur; lehimli veya rakorlu bağlantılarla birlikte alınabilir, ancak uçlarındaki plastik veya kauçuk contalar temizlenirse sınıf daha netleşir. Paslanmaz boru ve fittings de kendi grubundadır. Pirinç vana, dirsek ve rakorlar pirinç hurdası sayılır; üzerlerindeki demir saplar ve plastik kollar sökülebilirse ayrılmalıdır.
Karışık boru yığını, özellikle demir ve bakırın aynı çuvalda olması, yerinde ayıklama süresini uzatır. Tadilat sırasında boruları mümkün olduğunca cinsine göre ayırın: demir bir yanda, bakır bir yanda, paslanmaz ve pirinç ayrı. Kısa kesilmiş parçalar da alınır; uzunluk şartı yoktur. Boru içinde kalan suyun boşaltılması, hem taşıma hem tartım açısından işe yarar.
Doğalgaz tesisatında kullanılan sarı renkli borular ve bağlantılar da metal hurdaya dahildir. Gaz kaçağı riski taşıyan kapalı sistemler sökülmeden önce güvenli şekilde boşaltılmış ve emniyete alınmış olmalıdır. Ekip, söküm ve gaz işlemi yapmaz; yalnızca sökülmüş, emniyetli malzemeyi alır. Bu sınır, hem müşteri hem usta açısından net tutulmalıdır.
Elektrik Kablosu ve Bakır İçerikli Malzemeler
Elektrik kablosu tadilat hurdasının değerli kısımlarından biridir. Kablo, içindeki iletken metalin cinsine göre sınıflanır. Bakır kablo ile alüminyum kablo ayrı gruplardır. Dış kılıfın PVC olması sorunu değildir; kablo olduğu gibi alınır. Ancak kabloya dolanmış alçıpan parçası, vida kutusu ve plastik kanal ne kadar az olursa, yerinde ayırma o kadar kısa sürer. Kablo hurdası için temel ayrım, bakır ve alüminyum iletkenin karıştırılmamasıdır.
Kablo kanalları metal ise (sac kanal) demir grubuna yakın değerlendirilir. Plastik kanal alınmaz. Pano içi baralar, bakır bara ve bara bağlantıları bakır sınıfına girer. Sigorta kutusu gövdesi sac ise demir, alüminyum ise alüminyum tarafına yazılır. Kablo topaklarını mümkün olduğunca aynı cinsten toplayın; farklı kesitler bir arada olabilir, önemli olan iletken metalin aynı olmasıdır.
İnce kablo ve zayıf akım kabloları da alınır. Alt sınır tonaj şartı yoktur; küçük parti de teslim alınır. Kabloyu ıslak veya çamurlu bırakmamak, tartım ve yükleme sırasında işi kolaylaştırır. Kablo ucundaki fiş, priz ve plastik parçalar sökülebilirse ayrılması tercih edilir; sökülmese de ekip yerinde ayıklayabilir.
Kapı, Pencere Doğraması, Kepenk ve Mutfak Dolabı İskeleti
Kapı ve pencere doğramasında malzeme çoğunlukla alüminyum veya demirdir. Alüminyum profil, camı ve plastik fitilleri sökülmüş halde daha temiz sınıfa girer. Camı yerinde bırakmak yüklemeyi zorlaştırır ve cam metal hurdaya dahil değildir. Demir kapı kasası ve demir doğrama demir grubundadır; üzerlerindeki ahşap kaplama ve cam yine ayrılmalıdır. Alüminyum hurda ve demir doğrama aynı yığında tutulmamalıdır.
Kepenk panelleri genellikle alüminyum veya sacdır. Raylar ve makara sistemleri de metal ise aynı gruba yakın değerlendirilir. Motor gövdesi ve redüktör ayrı parçalanabilir; bakır sargılı motor kısımları kablo ve bakır grubuna yaklaşır. Kepengi bütün halde bırakmak da mümkündür; hacim büyükse araç tipi buna göre seçilir.
Mutfak dolabı iskeleti çoğu zaman çelik sac ve profilden oluşur. Kapaklar suntalam veya MDF ise metal değildir; yalnızca iskelet, rafların metal kısımları ve ayaklar hurdaya girer. Tezgâh altı sac paneller, çelik raflar ve menteşe plakaları demir sınıfına yakındır. Paslanmaz tezgâh ve paslanmaz evye ayrı gruba girer; lavabo gideri ve sifon metal ise cinsine göre ayrılır. Dolap iskeletini söküp yığmadan önce ahşap ve plastik parçaları ayıklamak, yerinde işi kısaltır.
Moloz Neden Ayrı Tutulmalı
Moloz, seramik kırığı, alçıpan, harç, tuğla ve beton parçası metal hurdaya karışmamalıdır. Karışık yığın iki soruna yol açar. Birincisi, tartımda metal dışı ağırlık metal gibi görünmez; malzeme sınıfı düşer veya ayıklama zorunlu hale gelir. İkincisi, yükleme sırasında moloz dökülür, aracı kirletir ve indirme-yükleme süresini uzatır. Ekip metal hurdayı alır; molozu taşımaz.
Tadilat sırasında pratik yol, metal parçaları ayrı bir odaya veya balkona, molozu başka bir noktaya yığmaktır. Radyatörlerin arasına alçıpan koymayın. Boru demetlerinin içine seramik kırmayın. Kablo topağının üstüne harç dökülmesin. Bu basit ayrım, randevu günü adreste yapılacak işi ciddi ölçüde kısaltır.
Bazen metal, molozun içine gömülmüş halde kalır. Vida, çivi, kısa demir parçalar ve kablo uçları moloz yığınında kaybolabilir. Bunları tek tek ayıklamak müşteri veya usta için zahmetlidir; yine de büyük metal parçaların (radyatör, boru, doğrama) molozdan çıkarılması yeterlidir. Küçük parçalar için ekip, mümkün olduğunca yerinde ayıklar; ancak yığın tamamen moloz ise metal alımı yapılamaz.
Usta ile Müşteri Arasındaki Sorumluluk Sınırı
Tadilat hurdasında sık tartışma konusu, hurdanın kime ait olduğudur. Uygulamada bu, sözleşme ve sözlü anlaşmaya bağlıdır. Birçok işte malzeme mülkiyeti daire sahibinde kalır; usta sökümü yapar, hurdayı yerinde bırakır. Bazı işlerde ise usta hurdayı kendi hesabına götürmeyi teklif eder. Bu noktada yazılı veya en azından net bir sözlü anlaşma, sonradan çıkan anlaşmazlığı önler.
Alım ekibi, malzemenin kime ait olduğunu belgelemez; teslim eden kişiyle işlem yapar. Bu yüzden randevu alırken hurdanın sahibi net olmalıdır. Site yönetimi veya kat malikleri ortak alanında çıkan hurdada, yetkili kişinin onayı gerekir. İşyeri tadilatında ise işletme sahibi veya yetkili personel randevuyu vermelidir.
Ustanın sorumluluğu genelde söküm ve güvenli hale getirmedir. Gaz hattı, elektrik panosu ve su tesisatı emniyete alınmadan metal yığını bırakılmamalıdır. Alım ekibi söküm yapmaz, kaynak kesmez, duvar kırmez. Taşıma, indirme ve yükleme ekibin işidir; müşteriden veya ustadan taşıma beklenmez. Araç tipi, malzemenin hacmine ve adresin giriş koşuluna göre seçilir: dar sokakta pikap veya kapalı kasa, büyük hacimde damperli veya vinçli araç tercih edilebilir.
Özetle: malzeme mülkiyeti ve randevu yetkisi müşteri tarafında netleşmeli; söküm ve emniyet usta tarafında bitmeli; ayrıştırma, tartım ve yükleme ise alım ekibinin işidir. Bu üç hat birbirine karışmazsa süreç sorunsuz yürür.
Malzemeyi Nasıl Ayırırsınız: Adım Adım Kontrol
Tadilat bitimine yakın veya biter bitmez aşağıdaki sırayı uygulayabilirsiniz. Bu adımlar, sektör dışı bir okuyucunun da uygulayabileceği kadar somuttur.
- Önce büyük parçaları ayırın: radyatörler, kombi, kapı-pencere doğraması, kepenk panelleri. Bunları molozdan uzak, kuru bir alana taşıyın.
- Boru ve bağlantıları cinsine göre gruplayın. Demir boru bir yanda, bakır boru bir yanda, pirinç vana ve rakorlar ayrı. Kısa parçalar da aynı gruba eklenebilir.
- Kablo topaklarını toplayın. Bakır ve alüminyum kabloyu mümkünse ayırın. Plastik kanal ve prizleri sökebildiğiniz kadar sökün.
- Mutfak dolabı iskeletinden ahşap kapak ve rafları ayırın. Yalnızca metal gövde, sac ve ayaklar kalsın.
- Cam, plastik, alçıpan ve seramiği metal yığınından tamamen uzaklaştırın. Moloz ayrı yığında dursun.
- Su ve tortu dolu parçaları boşaltın. Kombi, boyler ve radyatör içinde su kalmasın.
Bu ayrımı siz yapmasanız da ekip adreste sınıfına ayırır; hangi kalemin hangi sınıfa girdiğini yerinde gösterir. Yine de ön ayırma, randevu süresini kısaltır ve tartımı hızlandırır. Küçük parti de alınır; alt sınır tonaj şartı yoktur. Demir hurda ile bakır veya alüminyumun aynı yığında durması, yalnızca ayıklama süresi ekler; alımı engellemez.
Adresin giriş koşulu da planlamaya dahildir. Asansör kullanımı, merdiven darlığı, bahçe kapısı genişliği ve park yeri, araç tipini belirler. Randevu telefonunda bu bilgileri paylaşmanız, doğru aracın gelmesini sağlar. Bursa'nın 17 ilçesinde aynı model geçerlidir; uzak ilçelerde aynı güne birden fazla adres birleştirilebilir.
Yerinde Alım Süreci Nasıl İşler
Randevu telefonla veya WhatsApp üzerinden alınır. Görüşmede malzemenin kabaca nelerden oluştuğu, hacmi ve adresin giriş durumu sorulur. Gün ve saat aralığı verilir; araç o aralıkta adreste olur. Ekip geldiğinde malzeme müşterinin yanında sınıfına ayrılır. Hangi parçanın demir, hangisinin alüminyum, bakır veya pirinç olduğu yerinde gösterilir. Taşıma ve yükleme ekibin işidir.
Tartım adreste yapılır. Malzeme görülmeden bağlayıcı rakam verilmez; sınıfa ve temizliğe göre aralık telefonda söylenir. Ödeme, işlem bitiminde kararlaştırılan yöntemle yapılır. Süreç, tadilat hurdası için de aynıdır; ek bir prosedür yoktur. Yerinden alım modelinde temel taahhüt, geliş zamanını tutmak ve ayrıştırmayı müşterinin yanında yapmaktır.
Şantiye veya büyük tadilatta hacim artarsa, araç tipi ve ekip sayısı buna göre ayarlanır. Şantiye hurdası için de aynı yerinde ayrıştırma ilkesi geçerlidir. Periyodik çıkan hurda yoksa tek seferlik randevu yeterlidir. İşyeri veya atölye tadilatında da süreç değişmez; yalnızca yetkili kişinin hazır bulunması istenir.
Yıldırım, Osmangazi, Nilüfer ve diğer ilçelerde aynı çalışma düzeni uygulanır. Adres Sakarya Mahallesi civarında olsa da, uzak bir ilçede olsa da randevu saati taahhüt edilir. Yıldırım hurdacı hizmeti de bu randevulu yerinde alım çerçevesindedir. Araç seçimi malzeme hacmine ve sokağın durumuna göre yapılır; müşteriden ekipman veya taşıma yardımı beklenmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Tadilat hurdasını ne zaman teslim alırsınız?
Randevu günü ve saat aralığı telefonda netleştirilir. Araç o aralıkta adreste olur. Tadilat tamamen bitmeden de, söküm emniyetli ve malzeme erişilebilir durumdaysa alım yapılabilir. Aynı güne birden fazla adres planlanıyorsa bu bilgi görüşmede paylaşılır. Pazartesi–Cumartesi 08:00–19:00 arasında randevu verilir.
Moloz metalin içine karışmışsa ne olur?
Ekip metal parçaları ayıklamaya çalışır. Yoğun moloz karışımı sınıfı bozar ve yüklemeyi uzatır. Büyük metal parçaları molozdan ayırmanız süreci hızlandırır. Molozun kendisi alınmaz; yalnızca metal hurda yüklenir. Karışık yığın tamamen moloz ağırlıklıysa alım yapılamayabilir.
Usta hurdayı götürmek isterse ne yapılmalı?
Malzeme mülkiyeti sözleşme veya sözlü anlaşmaya bağlıdır. Alım ekibi, teslim eden kişiyle işlem yapar. Anlaşmazlık riskini azaltmak için randevu öncesi hurdanın kime ait olduğu netleşmelidir. Site veya işyeri tadilatında yetkili kişinin onayı gerekir.
Az miktarda hurda da alınır mı?
Evet. Alt sınır tonaj şartı yoktur. Birkaç radyatör, bir topak kablo veya sökülmüş mutfak iskeleti de yerinde alınabilir. Araç tipi hacme göre seçilir; küçük parti için daha hafif araç planlanır. Adresin 17 ilçeden biri olması yeterlidir.
Hangi araç gelir, merdivenden inmek gerekir mi?
Araç, malzeme hacmine ve giriş koşuluna göre belirlenir: pikap, kapalı kasa, damperli veya vinçli seçenekler değerlendirilir. Taşıma, indirme ve yükleme ekibin işidir; müşteriden kat kat taşıma beklenmez. Dar merdiven veya asansör kullanımı randevu görüşmesinde belirtilmelidir.
Tadilat sonrası çıkan metal hurdayı ayırdıysanız veya yerinde ayrıştırma ile teslim etmek istiyorsanız, gün ve saat aralığı için 0545 379 16 51 numaralı telefonu arayın ya da WhatsApp üzerinden randevu alın.
