Çelik konstrüksiyon sökümü, diğer söküm işlerinden bir noktada ayrılır: yapının kendisi ayakta durmak için parçalarına ihtiyaç duyar. Yanlış sırayla kesilen bir makas ya da erken alınan bir çapraz bağlantı, geri kalan yapının dengesini bozar.
Bu yüzden çelik sökümde ilk soru "hangi parça daha ağır" değil, "hangi parça hangi yükü taşıyor" sorusudur. Kesim sırası bu cevaba göre kurulur.
Hangi Yapıları Söküyoruz
- Çelik hangar ve depo yapıları
- Çatı makası ve aşık sistemleri
- Kolon, kiriş ve çapraz bağlantı elemanları
- Tavan vinci kirişi ve ray sistemi
- Sandviç panel ve trapez sac cephe
- Çelik platform, asma kat ve merdiven
- Silo taşıyıcıları, boru köprüleri ve konveyör kuleleri
- Sundurma, saçak ve geçici çelik yapılar
Saha Ziyareti
Bu işlerde saha görülmeden plan yapılmaz. Baktığımız noktalar:
- Açıklık ve yükseklik: makas açıklığı, mahya kotu, kolon aksları
- Profil kesitleri ve yaklaşık metraj
- Bağlantı tipi: kaynaklı mı, bulonlu mu, karışık mı
- Çapraz ve rüzgâr bağlantılarının konumu
- Vincin konumlanabileceği zemin ve erişim mesafesi
- Komşu yapıya, hatta veya yola olan mesafe
- Cephe kaplamasının tipi ve sabitleme biçimi
Söküm Sırası
Genel akış yukarıdan aşağı ve dıştan içedir:
- Cephe ve çatı kaplaması: Sandviç panel ve trapez sac önce alınır. Yapı hafifler ve rüzgâr yükü düşer.
- Oluk, dere ve yardımcı elemanlar: Sabitleme parçaları çözülür.
- Aşık ve yardımcı bağlantılar: Makaslar arası bağlantılar alınır; ancak bu aşamada çapraz bağlantılar korunur.
- Makaslar: Vinçle askıya alındıktan sonra bağlantıları çözülür ve tek parça hâlinde indirilir. Askıya alınmadan kesim yapılmaz.
- Vinç kirişi ve rayı: Varsa makaslardan önce veya sonra, konumuna göre planlanır.
- Kolonlar: En son. Yönlendirilmiş devirme veya vinçle indirme yöntemiyle alınır.
- Ankraj ve taban plakaları: Zemin seviyesinde kesilir veya sökülür.
Parçalar yerde, taşınabilir boyuta getirilecek şekilde bölünür. Boyutlandırma araç kasa ölçüsüne göre yapılır; gereksiz kesim hem zaman hem gaz kaybıdır.
Kaldırma ve İndirme
Makas ve kolonlar askıya alınmadan bağlantısı çözülmez. Bağlama noktaları parçanın ağırlık merkezine göre seçilir; yanlış noktadan bağlanan bir makas askıda dönerek çevresine çarpar.
Vinç kapasitesi, en ağır parçanın ağırlığına değil, o parçanın en uzak mesafedeki kaldırma kapasitesine göre seçilir. Zemin yumuşaksa vinç ayakları altına yük dağıtıcı plaka konur.
Güvenlik ve Çevre
Yüksekte çalışma bu işin doğasında var. Sepetli platform, emniyet kemeri ve yaşam hattı standart uygulamadır. Kesim yapılan alanın altı boşaltılır ve bariyerle kapatılır.
Kıvılcım kontrolü ayrı bir başlık: kesim noktasının altına ve çevresine kıvılcım perdesi kurulur, yangın söndürücü hazır bulundurulur, kesim bittikten sonra bölge bir süre gözlenir. Komşu yapıya veya yola yakın çalışmalarda çalışma saati ve yönlendirme önceden konuşulur.
Sökülen Malzemenin Ayrımı
Çelik yapıdan çıkan malzeme tek tip değildir. Profil ve makas kalın kesitli demir sınıfına, trapez sac ve oluk galvaniz sac sınıfına, sandviç panelin metal yüzeyleri ayrı gruba girer. Panelin içindeki yalıtım köpüğü metal dışıdır ve kapsamımızda değildir; ayrılması gerekir.
Ayrımı söküm sırasında yapıyoruz; yerdeki yığın karıştığında ayrıştırma işçiliği devreye girer ve parti düşük sınıftan sayılır. Sınıf farkları demir ve çelik hurdası sayfasında anlatılıyor.
İlgili Hizmetler
Yapının içindeki tezgah ve hatlar da sökülecekse makine ve ekipman sökümü, tesisin bütünü boşaltılıyorsa fabrika tasfiyesi sayfasına bakın. İnşaat ve tadilat kaynaklı işler için şantiye hurdası uygundur.