Periyodik alım, hurdanın belirli bir takvimle toplanmasıdır. Kap bırakmaya yer olmayan ya da fire miktarı bir kabı doldurmaya yetmeyen yerlerde en pratik çözüm budur: belirlenen gün geldiğinde araç zaten yoldadır, arama gerekmez.
Küçük ve orta ölçekli atölyelerin çoğunda asıl sorun hurdanın değeri değil, biriken malzemenin yer kaplaması ve her seferinde bir hurdacı ayarlama zahmetidir. Sabit takvim ikisini birden çözer.
Kimler İçin Uygun
- Küçük ve orta ölçekli atölyeler: torna, tesisat, doğrama, kaynak, elektrik
- Oto tamirhaneleri ve oto elektrikçileri
- Klima ve beyaz eşya servisleri
- Pano üreticileri ve elektrik taahhüt firmaları
- Sahasında konteynere yer olmayan işletmeler
- Düzenli ama az miktarda fire çıkaran üretim hatları
Takvim Nasıl Kurulur
İlk ziyaret
İlk gelişte iki şeye bakıyoruz: haftalık olarak ne kadar ve hangi tip malzeme çıkıyor, sahada malzeme nerede birikiyor. Bu iki bilgi hem sıklığı hem araç tipini belirliyor.
Sıklık
Çoğu atölyede iki haftada bir ya da ayda bir yeterli oluyor. Talaş çıkan tezgah atölyelerinde haftalık, mevsimlik çalışan işlerde ise sezon boyunca sık, dışında seyrek bir düzen kuruluyor.
Gün ve saat
Sabit bir gün ve iki saatlik bir aralık belirliyoruz. Aralığı işletmenin temposuna göre seçiyoruz: sabahın erken saati üretimi bölmeyen bir zamandır, öğle arası ise dar sahalarda araç manevrasını kolaylaştırır. Sanayi bölgelerinde bölge müdürlüğünün araç giriş saati kısıtı varsa takvim ona göre kurulur.
Düzeltme
İlk iki toplamadan sonra sıklığı gözden geçiriyoruz. Malzeme her seferinde taşıyorsa aralığı kısaltıyor, kap yarı dolu kalıyorsa uzatıyoruz.
Ayrım Düzeni
Periyodik programın en çok işe yarayan tarafı, sahada kalıcı bir ayrım düzeni kurulmasıdır. İlk ziyarette hangi malzemenin nereye biriktirileceğini birlikte belirliyoruz:
- Bakır ve kablo için kapaklı, kilitlenebilir bir kova
- Pirinç ve sarı için ayrı, küçük bir kap
- Demir ve sac için büyük bir köşe veya sepet
- Alüminyum için ayrı bir sepet
- Talaş çıkıyorsa altı süzgeçli bir kap
- Akü varsa dik duracak, tabanı korumalı bir yer
Bu düzen bir kez kurulduğunda personel değişse bile işliyor. Hangi metalin neden ayrı durması gerektiğini hurda çeşitleri sayfasından gösteriyoruz; atölyeye asılacak kadar sade bir liste hazırlıyoruz.
Toplama Günü Nasıl Geçer
Araç belirlenen aralıkta gelir. Ekip her kabı ayrı boşaltır, sınıfları ayrı tartar ve sonuçları birlikte okur. Ayrım hatası varsa (bakır kovasına düşmüş bir demir parça gibi) o gün gösterilir; bir sonraki toplamada tekrarlanmaz.
Kaplar boşaltıldıktan sonra yerine geri konur, saha kapsız kalmaz. Ödeme her toplamada tek tek yapılabilir ya da aylık mutabakat şeklinde yürütülebilir; hangisinin işinize geldiğini baştan belirliyoruz.
Evrak Düzeni
Tartım sonuçları ve teslim belgeleri her toplamada düzenlenir. Kurumsal işletmelerde muhasebe kaydı için gereken belgeler hazırlanır; aylık mutabakat isteyen firmalarda dönem sonunda toplu döküm veriyoruz.
Konteyner mi, Periyodik mi
İki hizmet birbirinin alternatifidir. Sahada yer varsa ve fire bir kabı dolduruyorsa hurda konteyner hizmeti daha rahattır; malzeme kaba girer, siz hiç uğraşmazsınız. Yer yoksa veya miktar az ise periyodik toplama daha uygundur.
Bazı tesislerde ikisi birlikte yürüyor: hacimli demir için konteyner, bakır ve kablo için periyodik toplama. Tek seferlik bir birikim için yerinden alım yeterli.