Kablo sökümü, tesis yenilemelerinin en çok ertelenen işidir. Tava dolusu eski kablo yıllarca yerinde durur; kimse dokunmak istemez çünkü hangisinin enerjili olduğu belirsizdir ve yanlış kesilen bir hat üretimi durdurur.
İşin özü aslında kesmek değil, hangi hattın hangisi olduğunu netleştirmektir. Bu netlik sağlandığında söküm hızlı ve güvenli ilerler.
Hangi İşleri Kapsıyor
- Kablo tavası ve kanal içindeki enerji hatları
- Pano içi kablolama ve bara bağlantıları
- Makine besleme hatları ve motor kabloları
- Aydınlatma ve priz hatları
- Data, telefon ve zayıf akım kabloları
- Yer altı kanal ve rögar içindeki hatlar
- Tava, kanal ve askı elemanlarının kendisi (galvaniz sac)
İşin Ön Şartı: Enerjisizlik
Sökülecek hattın enerjisiz olduğu, tesisin yetkili elektrik personeli veya sorumlu firması tarafından kesilip kilitlenerek teyit edilir. Ekibimiz bu teyit alınmadan kabloya dokunmaz.
Kısmi yenilemelerde tava içinde hem sökülecek hem kalacak hatlar bir aradadır. Bu durumda kalacak hatlar renkli bant veya etiketle işaretlenir; işaretleme tesis tarafıyla birlikte yapılır ve söküm ancak bundan sonra başlar. Bu adım atlandığında en sık yaşanan sorun, kalması gereken bir hattın kesilmesidir.
Söküm Nasıl İlerler
- Hat tespiti: Sökülecek ve kalacak hatlar sahada birlikte işaretlenir.
- Uç ayrımı: Kablonun her iki ucu pano ve makine tarafında klemensten sökülür.
- Askı çözümü: Kelepçe ve bağ elemanları çözülür; tava tabanı serbest bırakılır.
- Çekme: Kablo mümkün olduğunca bütün hâlde çekilir. Uzun hatlarda ara noktalardan bölünür.
- Boylama: Çekilen kablo taşınabilir boyda kesilip rulo yapılır ve bağlanır.
- Ayrım: Bakır iletkenli, alüminyum iletkenli ve data kabloları ayrı gruplara alınır.
- Tava ve kanal: İstenirse askı sistemi de sökülür; bu kalem galvaniz sac olarak ayrı değerlendirilir.
Neden Bütün Hâlde Çekiliyor
Kabloyu yerinde parça parça kesmek kolay görünür ama iki kayıp yaratır. Birincisi kısa parçalar hem tartımı hem taşımayı zorlaştırır. İkincisi ve önemlisi, kısa parçalarda iletken tipini ayırmak zorlaşır; bakır ve alüminyum kablolar karıştığında parti düşük olandan sayılır.
Uzun ve düz güzergâhlarda kabloyu bütün çekmek hem daha hızlı hem daha temiz sonuç verir.
Soyma Konusu
Kabloyu sahada yakarak soymak yasaktır ve zararlıdır: çıkan duman zehirlidir, bakırın yüzeyi oksitlenerek sınıfı düşer. Elle soyma ise ince kablolarda saatler alır ve kazandırdığından fazlasını zaman olarak götürür.
Bu yüzden kablo izolasyonlu hâliyle alınır. Kalın kesitli kablolarda soyma bizim tarafımızda uygun ekipmanla yapılır. Kesit ve iletken farkının değere etkisi kablo hurdası sayfasında anlatılıyor.
Pano ve Bara İşleri
Panolarda kablonun yanında bara da bulunur. Bakır baralar kalın kesitli ve temiz olduğu için kendi sınıfından değerlendirilir; kalay kaplı olanlar ayrı gruba girer. Pano gövdesi genellikle boyalı sac veya galvanizdir ve demir tarafına yazılır.
Pano sökümünde ayrımı yerinde yapıyoruz: bara ayrı, kablo ayrı, gövde ayrı. Bakır sınıfları için bakır hurdası sayfasına bakabilirsiniz.
Çalışma Zamanı
Üretimi süren tesislerde söküm, ilgili hattın durdurulabildiği zaman diliminde yapılır. Çoğu tesiste bu vardiya değişimi veya hafta sonudur. Programı tesisin çalışma düzenine göre kuruyoruz.
Yer altı kanal ve rögar çalışmalarında kapalı alan önlemleri uygulanır: havalandırma, gözcü ve ölçüm. Bu koşullar saha ziyaretinde tespit edilir.
İlgili Hizmetler
Kablo hattının bağlı olduğu makineler de sökülecekse makine ve ekipman sökümü, tesisin bütünü boşaltılıyorsa fabrika tasfiyesi kapsamına giriyor. Sökümü tamamlanmış kablolar için yerinden alım yeterli.